فضای نام - namespace

namespace : یا فضای نام راهی است برای جدا سازی و جلوگیری از تداخل مجموعه ای از اسامی کلاس ها ، متغییرها و ... که در یک برنامه وجود دارند . اگر فرضا namespace وجود نداشته باشد ، ما در برنامه خود قادر به استفاده از اسامی مشابه نخواهیم بود البته این یکی از خواص فضای نام می باشد . مضافا اینکه با وجود namespace دیگر سیستم هنگام جستجو برای پیدا کردن مثلا یک متغییر مجبور به جستجو در کل برنامه نبوده و فقط فضای جاری را جستجو می کند و این بر افزایش سرعت برنامه بسیار موثر می باشد. برای تعریف یک فضای نام از روش زیر استفاده می کنیم.

namespace namespace_name
{
// code declarations
}

برای فراخوانی هر کدام از اجزاء داخل یک فضا از روش زیر استفاده می شود




namespace_name.item_name;




شاید الآن خارج از تصور شما باشد که در سی شارپ هر چیزی می تواند یک آبجکت باشد و می تواند فضای نام داشته باشد بعنوان مثال وقتی ما با دستور کنسول زیر از برنامه می خواهیم تا برای ما متنی را بنویسد در واقع از فضای نام سیستم استفاده برده ایم




Console.WriteLine ("Hello there");




در خط بالا ما نام سیستم را ننوشته ایم و آن هم بدلیل آن آست که نام سیستم در قسمت یوزینگ ها یک بار ذکر شده اگر شما یوزینگ سیستم را پاک کنید بایستی برای استفاده از هر کدام از زیر مجموعه های آن بشکل زیر عمل کنید




System.Console.WriteLine("Hello there");

لیست کامل کیوردهای رزرو شده در سی شارپ full list of C# reserved keywords:

در این پست لیست کاملی از کیوردهای رزرو شده در سی شارپ رو ملاحظه می کنید .

منظور از رزرو شده این است که شما در هنگام برنامه نویسی به زیان سی شارپ نمی توانید از این کلمات بعنوان " شناسه "  استفاده کنید زیرا این کلمات قبلا به کمپایلر برنامه برای منظور خاصی معرفی شده اند و کمپایلر آنها را فقط با همان نقش می شناسد.

در اینجا ما قصد نداریم به همین ترتیبی که این اسامی ذکر شده اند و با توضیح تک تک آنها به شما برنامه نویسی یاد دهیم زیرا به این ترتیب شما نه تنها چیزی از برنامه نویسی یاد نمی گیرید  بلکه با اینکار سردرگم هم می شوید. زیرا این کلمات هر کدام مربوط به بخشی از برنامه نویسی است که از نظر مفهوم و کاربرد ارتباطی با همدیگر ندارند و آموزش آنها به این ترتیب به نوعی از این شاخه به آن شاخه پریدن است لذا همان گونه که در بالا ذکر شد فقط بدانید که این کلمات بخشی از کلمات رزرو شده می باشد.

البته ناگفته نماند که در واقع سی شارپ  راهکاری هم برای آنکه شما در صورت لزوم بتوانید از این کلمات بعنوان " شناسه " نیز استفاده کنید قرار داده و آن هم استفاده از علامت @ قبل آن کلمه می باشد.

مثلا کلمه رزرو شده Class را شما در صورت تمایل می توانید بصورت Class@ نوشته و از آن استفاده کنید .

ولی بهتر است برای بالا بردن خوانایی برنامه از این روش نیز کمتر استفاده کنید .

abstract	do	in	protected	true
as	double	int	public	try
base	else	interface	readonly	typeof
bool	enum	internal	ref	uint
break	event	is	return	ulong
byte	explicit	lock	sbyte	unchecked
case	extern	long	sealed	unsafe
catch	false	namespace	namespace	short
ushort	char	finally	new	sizeof
using	checked	fixed	null	stackalloc
virtual	class	float	object	static
void	const	for	operator	string
volatile	continue	foreach	out	struct
while	decimal	goto	override	switch
default	if	params	this	delegate
implicit	private	throw

                  

تعدادی از کیوردها موسوم به کیوردهای متنی می توانند بدون استفاده از علامت (@) بعنوان شناسه بکار بروند لیست این کیوردها در پایین آمده است.

orderby	in	dynamic	add
let	get	await	var
partial	into	equals	ascending
join	from	async	when
yield	select	where	remove
set	nameof	global	by
value	on	group	descending

آموزش برنامه نویسی به زبان سی شارپ

برای مواقعی که نمی‌خواهید از IDE برای اجرای برنامه سی‌شارپ استفاده کنید، می‌تونید اون رو به‌صورت دستی کمپایل و اجرا کنید.
کمپایلر سی‌شارپ csc.exe  است که کد شما رو به فایل اجرایی تبدیل می‌کنه. برای این کار، می‌تونید از یک بچ فایل (فایلی با پسوند bat  که در Notepad نوشته می‌شه) استفاده کنید.
اگه نام فایلتون MyProgram.cs  باشه، بچ فایل رو این‌طوری بنویسید:

csc MyProgram.cs

MyProgram.exe

بعد از ذخیره بچ فایل با پسوند  bat  و قرار دادنش کنار فایل MyProgram.cs ، کافیه روی اون دبل‌کلیک کنید تا هم کمپایل بشه و هم برنامه اجرا بشه.
نکته : مطمئن بشید که csc.exe  در PATH  سیستم باشه یا مسیر کاملش رو در بچ فایل بنویسید.

شکل کلی یک برنامه به زبان سی شارپ

      آشنایی با ساختار کلی یک برنامه در سی‌شارپ

برای شروع یادگیری زبان برنامه‌نویسی سی‌شارپ، اولین قدم شناخت ساختار کلی و اجزای اصلی یک برنامه است. البته نمی‌شه همه اجزای یک برنامه رو با یه مثال ساده نشون داد؛ این درک با تمرین و مثال‌های متعدد به‌تدریج کامل می‌شه. در اینجا ساختار کلی یه برنامه ساده (با برخی اجزای اصلی) توضیح داده می‌شه تا به شما در فهم بهتر و یادگیری برنامه‌نویسی کمک کنه.

اجزای اصلی برنامه

1.     دستور using: اولین خط برنامه معمولاً با کلمه using شروع می‌شه. این دستور مشخص می‌کنه که برنامه برای اجرا به چه کتابخونه‌ها یا قابلیت‌هایی نیاز داره. مثلاً using System; یعنی از کتابخونه استاندارد سی‌شارپ (که بخشی از دات‌نت هست) استفاده می‌کنیم.
این کار باعث می‌شه که نیازی نباشه همه امکانات مورد نیاز رو داخل هر برنامه جداگانه ذخیره کنیم، چون این کار حجم برنامه‌ها رو بیش از حد زیاد می‌کنه. شرکت مایکروسافت این امکانات رو در مجموعه‌ای به نام فریم‌ورک دات‌نت (.NET Framework) جمع‌آوری کرده که شامل فایل‌های سیستمی (مثل DLLها) در درایو C شماست. اگه این فایل‌ها روی سیستم شما نباشن، برنامه موقع اجرا خطا می‌ده و پیامی مثل «این برنامه روی سیستم شما قابل اجرا نیست» نشون داده می‌شه.

2.     فضای نام (Namespace): خط بعدی معمولاً تعریف فضای نام برنامه‌ست (مثل namespace My_first_program). فضای نام یه محدوده منطقی ایجاد می‌کنه که تمام اجزای برنامه (مثل کلاس‌ها) داخل اون قرار می‌گیرن. این اسم می‌تونه نمایانگر نام پروژه یا برنامه شما باشه و به سازمان‌دهی کدها کمک می‌کنه.

3.     کلاس (Class): بعد از فضای نام، یه کلاس تعریف می‌شه (مثل class Program). کلاس مفهوم اساسی در برنامه‌نویسی شیءگرا (Object-Oriented Programming) است که سی‌شارپ هم بر اساس اون ساخته شده.
تو برنامه‌نویسی شیءگرا، همه چیز مثل اشیای دنیای واقعی در نظر گرفته می‌شه. کلاس مثل نقشه یه ساختمونه که از روش می‌تونیم هر تعداد شیء واقعی (به اسم آبجکت یا نمونه - Instance) بسازیم. مثلاً از نقشه یه خونه می‌شه چند خونه ساخت که هر کدوم رنگ، اندازه یا تعداد اتاق متفاوتی داشته باشن، ولی همه از همون نقشه اصلی پیروی می‌کنن. تقریباً هیچ برنامه‌ای بدون کلاس نوشته نمی‌شه، پس فهمش خیلی مهمه.

4.     تابع اصلی (Main): تو برنامه‌های کنسولی سی‌شارپ، تابع Main نقطه شروع اجراست. وقتی برنامه اجرا می‌شه، سیستم از این تابع شروع به خوندن و اجرای دستورات می‌کنه. این تابع معمولاً با عبارت static void Main(string[] args) تعریف می‌شه.

5.     دستورات اجرایی: داخل تابع Main، کدهایی مثل Console.WriteLine و Console.ReadLine می‌بینیم:

o        Console.WriteLine("welcome to c#");: این خط به سیستم می‌گه یه متن (مثلاً "welcome to c#") رو روی صفحه نمایش بده. هر چیزی که بین دو نقل‌قول ("") باشه، همون نمایش داده می‌شه.

o        Console.ReadLine();: این خط برنامه رو متوقف می‌کنه و منتظر می‌مونه تا کاربر کلیدی (مثل Enter) بزنه. تو این مثال، چون خط بعدی وجود نداره، بعد از زدن Enter برنامه تموم می‌شه.

6.     توضیحات (Comments): خطوطی مثل // Output of text to the user توضیحاتی هستن که برای برنامه‌نویس نوشته می‌شن و تو اجرای برنامه نقشی ندارن. این توضیحات (کامنت‌ها) تو برنامه‌های بزرگ خیلی مهم می‌شن تا عملکرد کدها فراموش نشه.

7.     آکولادها ({ و }): آکولادها محدوده هر بخش از برنامه (مثل کلاس یا تابع) رو مشخص می‌کنن. تو سی‌شارپ استفاده ازشون اجباریه و به مرتب نگه داشتن ساختار کد کمک می‌کنه.

مثال کامل برنامه کنسولی

using System;

namespace My_first_program

{

    class Program

    {

        static void Main(string[] args)

        {

            // نمایش متن به کاربر

            Console.WriteLine("welcome to c#");

            // منتظر زدن Enter

            Console.ReadLine();

        }

    }

}

کاربرد کلید واژه out در زبان #C

در زبان سی‌شارپ، کلیدواژه out  برای تعریف پارامترهای خروجی تو متدها استفاده می‌شه. وقتی از out  استفاده می‌کنید، متد می‌تونه یه مقدار رو به متغیر بیرون از خودش برگردونه، بدون اینکه اون متغیر قبل از ارسال به متد مقدار اولیه داشته باشه. این کلیدواژه معمولاً تو سناریوهایی به کار می‌ره که می‌خواهیم یه متد بیشتر از یه نتیجه به ما بده، مثلاً یه مقدار و یه وضعیت موفقیت یا شکست.
کد زیر مثالی از کاربرد out  رو نشون می‌ده:

static void Main(string[] args)

{

    int number;

    if (TryParse("42", out number))

        Console.WriteLine($"عدد: {number}");

    else

        Console.WriteLine("تبدیل نشد");

}

 static bool TryParse(string input, out int result)

{

    if (int.TryParse(input, out result))

        return true;

    result = 0; // اختصاص مقدار پیش‌فرض

    return false;

}